W domu Antónia Pereiry jego słowo było prawem. Nikt nie odważał się go podważać. Mężczyzna wychował się w tej części stanu Goiás, odziedziczył ziemię po ojcu i zamierzał pewnego dnia przekazać gospodarstwo swoim dzieciom. W pracy uchodził za człowieka sprawiedliwego. Dobrze płacił nielicznym robotnikom, ale wobec własnej rodziny pozostawał bezkompromisowy.
Dla Antónia istniały wyłącznie dwie możliwości: coś było właściwe albo niewłaściwe. Nie uznawał półśrodków, negocjacji ani długich rozmów. Jego żona, 54-letnia Maria Pereira, niemal pod każdym względem stanowiła jego przeciwieństwo. Była spokojna, serdeczna i zawsze próbowała łagodzić konflikty, zanim wymknęły się spod kontroli.
To ona uspokajała męża, gdy gniewał się na dzieci. To również ona pocieszała je, kiedy ojciec okazywał się zbyt surowy. Nigdy jednak otwarcie mu się nie sprzeciwiała, zwłaszcza w obecności innych osób. W tamtym okresie i w tamtej społeczności mężczyzna był uważany za głowę rodziny, a od żony oczekiwano, że będzie go wspierać nawet wtedy, gdy nie zgadzała się z jego decyzjami.
Rodzina Pereira
António i Maria mieli pięcioro dzieci: trzech synów i dwie córki. Każde z nich miało inny charakter, inne marzenia i własne obawy dotyczące przyszłości.
João – najstarszy syn i prawa ręka ojca
Najstarszy był 32-letni João. Pod wieloma względami przypominał ojca. Był poważny, zdyscyplinowany i pracowity. Wstawał jeszcze przed świtem, aby zająć się bydłem. Od ośmiu lat pozostawał w związku małżeńskim z Teresą, dziewczyną z sąsiedniego gospodarstwa, którą poznał podczas lokalnego święta.
Małżeństwo miało dwoje dzieci: sześcioletniego Pedrinha i czteroletnią Aninhę. João był najbliższym współpracownikiem ojca. Podejmował decyzje dotyczące hodowli, upraw i sprzedaży. António ufał mu bezgranicznie.
Carlos – człowiek pełen planów
Kolejnym synem był 29-letni Carlos. W przeciwieństwie do starszego brata był bardziej otwarty, często się śmiał i chętnie rozmawiał z ludźmi. Gdy jednak przychodziło do pracy, dorównywał João zaangażowaniem.
Od siedmiu lat był mężem Lurdes. Mieli troje dzieci: sześcioletniego Carlinhosa, czteroletnią Ju oraz rocznego Marcela. Carlos marzył o rozbudowie rodzinnej hodowli, kupieniu większej ilości ziemi i dalszym rozwoju gospodarstwa.
Helena – spokojna i wyrozumiała
Pierwszą córką małżeństwa Pereira była 26-letnia Helena. Cztery lata wcześniej wyszła za Fernanda, młodego mężczyznę mieszkającego w gospodarstwie oddalonym o około 15 kilometrów. Ich małżeństwo było spokojne i zgodne.
Helena odziedziczyła charakter po matce. Była cierpliwa, troskliwa i zawsze starała się łagodzić rodzinne konflikty. Nie miała jeszcze dzieci, choć bardzo ich pragnęła. W każdy weekend odwiedzała rodziców, pomagała matce w domu i spędzała czas z rodzeństwem.
Pedro – cichy obserwator
Pedro miał 23 lata i był najbardziej zamkniętym w sobie dzieckiem Pereirów. Niewiele mówił, lecz gdy już zabierał głos, zwykle miał coś ważnego do przekazania. Pracował w gospodarstwie razem z braćmi, ale często szukał samotności. Czytał i dużo rozmyślał.
António uważał, że syn zbyt często buja w obłokach i powinien mocniej skoncentrować się na pracy. Mimo to darzył go szczególną sympatią. Pedro był kawalerem i nie miał dotąd poważnego związku. Twierdził, że nie spotkał jeszcze odpowiedniej osoby.
Mariana – córka, która chciała innego życia
Najmłodsza, 19-letnia Mariana, różniła się od całego rodzeństwa. Była marzycielką, a zarazem osobą niespokojną i skłonną do buntu. Nie chciała prowadzić życia, jakie przypadło w udziale kobietom z jej otoczenia. Nie zamierzała wcześnie wychodzić za mąż ani spędzić całego życia w gospodarstwie, gotując, piorąc i wychowując dzieci.
Marzyła o wyjeździe do dużego miasta, zdobyciu wykształcenia i pracy nauczycielki. Chciała poznawać świat i żyć inaczej niż kobiety z poprzednich pokoleń.
Ojciec nie tolerował takich planów. Uważał, że kobieta powinna wyjść za mąż, prowadzić dom i urodzić dzieci. Nauka, kariera i samodzielność były dla niego miejskimi wymysłami, które nie miały miejsca w życiu jego rodziny.
Mariana i António regularnie kłócili się na tym tle. Ona próbowała argumentować, on zabraniał. Ona nalegała, on podnosił głos. Maria usiłowała ich pogodzić, lecz żadne nie chciało ustąpić.
Nieznajomy z Minas Gerais
W połowie 1975 roku Mariana poznała Ricarda Silvę. To właśnie wtedy zwykły rodzinny konflikt zaczął przekształcać się w tragedię, której nie dało się już zatrzymać.
Ricardo nie pochodził z okolicy. Około sześciu miesięcy wcześniej przyjechał do Goiânii z niewielkiego miasta w pobliżu Uberlândii w stanie Minas Gerais. Nikt nie wiedział zbyt wiele o jego przeszłości. W małej i zamkniętej społeczności brak rodziny oraz miejscowych korzeni natychmiast budził podejrzliwość.
Mężczyzna opowiadał, że przyjechał w poszukiwaniu pracy po tym, jak cała jego rodzina zginęła w wypadku samochodowym. Twierdził, że próbuje rozpocząć życie od nowa. Nie wszystkie elementy tej historii wydawały się jednak wiarygodne.
Ricardo dużo pił, łatwo wdawał się w awantury i miał rozległą bliznę po lewej stronie twarzy, biegnącą od skroni aż do podbródka. Za każdym razem inaczej wyjaśniał jej pochodzenie. Raz mówił o wypadku przy pracy, innym razem o bójce w barze albo upadku z motocykla.
Pracował dorywczo jako robotnik rolny. Czasem zatrudniał się w gospodarstwach, czasem na budowach w mieście. Zdarzało się jednak, że przez wiele tygodni nie robił nic, spędzając całe dnie przy alkoholu i bilardzie.
Mieszkał w małym pokoju na zapleczu taniego pensjonatu w centrum Goiânii. Łazienkę dzielił z pięcioma innymi osobami. Jadł tylko wtedy, gdy miał pieniądze. Jego życie było niestabilne i pozbawione jakichkolwiek perspektyw.
Początek zakazanego uczucia
Mariana spotkała Ricarda w sobotnie popołudnie podczas targu w czerwcu 1975 roku. Przyjechała do miasta z matką, aby kupić materiał na ubrania. W pewnej chwili usiadła, by napić się wody kokosowej.
Ricardo przebywał w pobliskim barze. Kiedy ją zauważył, podszedł i rozpoczął rozmowę. Mariana uznała go za intrygującego. Różnił się od chłopaków z okolicznych gospodarstw. Mówił w sposób, który sugerował, że wiele widział i przeżył dokładnie takie przygody, o jakich ona mogła jedynie marzyć.
Opowiadał o Minas Gerais, odwiedzonych miejscach i wykonywanych pracach. Mariana mówiła o pragnieniu wyjazdu oraz o tym, jak trudno jej dopasować się do życia zaplanowanego przez rodzinę.
Umówili się na kolejne spotkanie podczas następnego targu. Wkrótce zaczęli widywać się potajemnie, z dala od oczu krewnych. Spotykali się nad rzeką, w miejscu otoczonym gęstym lasem, albo na mało uczęszczanych ścieżkach znanych jedynie mieszkańcom okolicy.
Czasami Ricardo przychodził nocą w pobliże gospodarstwa Pereirów, a Mariana wymykała się z domu, gdy wszyscy już spali. Rozmawiali przez wiele godzin i planowali wspólną przyszłość.
Mariana zakochała się bez pamięci. Ricardo był pierwszym mężczyzną, który okazywał jej zainteresowanie w taki sposób. Widziała w nim także człowieka niedopasowanego do otoczenia, podobnie jak ona walczącego z narzuconymi oczekiwaniami. Wierzyła, że razem zdołają uciec od życia, które ją przytłaczało.
Przeszłość, o której Mariana nie wiedziała
Dziewczyna nie znała mrocznej strony Ricarda. Jego problemy nie ograniczały się do alkoholu i bójek. W Minas Gerais zadawał się z niebezpiecznymi ludźmi. Uprawiał hazard, zadłużał się u lichwiarzy, uczestniczył w drobnych kradzieżach i wdawał się w awantury, po których inni trafiali do szpitala.
Blizna na twarzy była pamiątką po walce z człowiekiem, któremu był winien pieniądze. Napastnik zaatakował go nożem i rozciął mu twarz. Ricardo niemal zginął. Gdy doszedł do siebie, dług nadal nie był spłacony. Uciekł więc do Goiás nie po to, by rozpocząć nowe życie, lecz aby ukryć się przed ludźmi żądającymi zapłaty.
Dla Mariany pozostawał niezrozumianym mężczyzną, wobec którego świat był niesprawiedliwy. Uważała, że zasługuje na drugą szansę, i chciała mu ją dać.
Plany wspólnej ucieczki
Mijały kolejne miesiące: czerwiec, lipiec i sierpień. Ricardo zapewniał, że odłoży pieniądze, znajdzie stałe zatrudnienie, a potem razem wyjadą do São Paulo. Tam Mariana miała rozpocząć naukę i zostać nauczycielką, natomiast on obiecywał uczciwie pracować i zbudować dla nich dom.
Były to piękne plany, choć od początku brakowało im realnych podstaw.
We wrześniu Maria zauważyła, że jej córka zachowuje się inaczej. Mariana stała się roztargniona i zamknięta w sobie. Zaczęła również wymykać się nocami, sądząc, że nikt tego nie widzi.
Pewnej nocy Maria poszła za nią. Zobaczyła, jak dziewczyna spotyka się z Ricardem nad rzeką. Obserwowała, jak się obejmują i całują. Natychmiast poczuła niepokój. Znała takich mężczyzn i obawiała się, że ten związek przyniesie rodzinie poważne problemy.
Nie powiedziała jednak od razu mężowi. Najpierw porozmawiała z córką. Kiedy zostały same w kuchni, zapytała, czy Mariana się z kimś spotyka.
Dziewczyna początkowo zaprzeczała, lecz matka nie ustępowała. W końcu Mariana opowiedziała o Ricardzie, potajemnych spotkaniach i planach ucieczki. Błagała, aby ojciec się o niczym nie dowiedział.
Maria znalazła się w sytuacji bez wyjścia. Z jednej strony widziała zakochaną córkę, z drugiej znała temperament męża i wiedziała, że prędzej czy później prawda wyjdzie na jaw.
Poprosiła Marianę, aby przynajmniej na pewien czas przestała spotykać się z Ricardem. Próbowała przekonać ją, że jeśli mężczyzna naprawdę ma poważne zamiary, w przyszłości będzie można spróbować porozmawiać z ojcem. Mariana nie chciała jednak czekać.
António odkrywa prawdę
Pod koniec września António dowiedział się o związku córki w najgorszy możliwy sposób. Pojechał do miasta sprzedać kilka sztuk bydła. Przed powrotem zatrzymał się w barze na piwo.
Usłyszał rozmowę dwóch mężczyzn. Jeden z nich żartował, że Ricardo spotyka się z ładną córką Pereirów. Drugi stwierdził, że sytuacja źle się skończy, gdy stary Pereira się o wszystkim dowie.
António zamarł. Nie zadał żadnego pytania. Zapłacił i wyszedł. Podczas drogi do domu jego gniew narastał z każdym kilometrem.
Kiedy dotarł na miejsce, rodzina jadła kolację. Wszedł do kuchni, spojrzał na Marianę i spokojnym, niskim głosem zapytał:
– Kim jest Ricardo?
W pomieszczeniu zapadła ciężka cisza. Mariana pobladła, Maria zamknęła oczy, a pozostali przestali jeść.
António powtórzył pytanie. Żona próbowała przełożyć rozmowę na później, lecz mężczyzna stanowczo odmówił. Zapytał córkę, czy potajemnie spotyka się z nieznanym mu mężczyzną.
Mariana nie potrafiła skłamać, patrząc mu w oczy. Opuściła głowę i powiedziała:
– Kocham go, tato.
Po tych słowach António stracił panowanie nad sobą. Chwycił córkę za ramię, poderwał ją z krzesła i zaczął krzyczeć, że zakochała się w włóczędze, którego nikt nie zna. Następnie uderzył ją w twarz.
Maria próbowała powstrzymać męża, lecz została odepchnięta. João i Carlos również wstali, ale ojciec nadal krzyczał, że Mariana nigdy więcej nie zobaczy Ricarda.
Pedro wraz z matką zaprowadził zapłakaną dziewczynę do jej pokoju. Jeszcze tej samej nocy António zamknął drzwi od zewnątrz na kłódkę.
Dom zamieniony w więzienie
W następnych dniach gospodarstwo Pereirów przypominało pole cichej wojny. Mariana pozostawała zamknięta w pokoju. Mogła wychodzić jedynie do łazienki pod nadzorem matki. Ojciec traktował ją tak, jakby przestała istnieć.
Maria zanosiła córce jedzenie i próbowała ją pocieszać. Mariana prawie nie jadła. Płakała i przez długie godziny patrzyła przez okno.
Helena przyjechała do rodzinnego domu i usiłowała nakłonić ojca do okazania litości. António odparł jedynie, że córka go okłamała i musi ponieść konsekwencje.
Gdy Ricardo dowiedział się o uwięzieniu Mariany, przyszedł do gospodarstwa i poprosił o rozmowę z jej ojcem. Przy bramie spotkał João.
Najstarszy syn Pereirów kazał mu odejść i ostrzegł, że przy kolejnej próbie rodzina nie ograniczy się do słów. Ricardo nalegał, prosząc o pięć minut rozmowy z Marianą. João powtórzył polecenie, tym razem trzymając dłoń przy rewolwerze noszonym za pasem.
Ricardo odszedł, ale nie zrezygnował. Próbował przesyłać wiadomości przez znajomych z miasta i nawiązać kontakt z Marią podczas targu. Rodzina całkowicie odcięła go jednak od dziewczyny.
Mijały kolejne tygodnie. Nadszedł październik, potem listopad i grudzień. Mariana wciąż była zamknięta. Schudła, a jej dawny blask zniknął. Matka błagała męża, aby pozwolił córce wyjść choćby na podwórze. António pozostawał nieugięty.
Ciąża Mariany
3 stycznia 1976 roku sytuacja ponownie się zmieniła. Mariana od około dwóch tygodni podejrzewała, że spóźnia jej się miesiączka. W końcu wezwała matkę i drżącym głosem powiedziała:
– Mamo, chyba jestem w ciąży.
Maria poczuła, jak rozpada się jej świat. Wiedziała, że reakcja męża będzie jeszcze gwałtowniejsza niż wcześniej. Objęła córkę i razem zaczęły płakać.
Następnego dnia wymyśliła pretekst, aby zabrać Marianę do miasta. Poszły do starszego lekarza przyjmującego na zapleczu apteki. Badanie potwierdziło, że dziewczyna jest w ciąży od około dwóch miesięcy.
Po powrocie Maria nie wiedziała, co robić. Zdawała sobie sprawę, że musi powiedzieć mężowi prawdę, ale próbowała zyskać czas.
Mariana błagała o możliwość przekazania wiadomości Ricardowi. Matka odmawiała, obawiając się zarówno reakcji męża, jak i tego, co zrobi Ricardo.
Dziewczyna znalazła jednak inny sposób. Poprosiła 14-letnią kuzynkę Ritinhę, aby zaniosła mężczyźnie krótki list. Nastolatka nie rozumiała powagi sytuacji i zgodziła się pomóc.
W wiadomości Mariana napisała, że jest w ciąży, ojciec nie może się o tym dowiedzieć i Ricardo musi zabrać ją z domu.
Gdy trzy dni później Ricardo otrzymał list, wpadł w panikę. Nie miał pieniędzy, stałej pracy ani mieszkania. Miał natomiast zostać ojcem dziecka dziewczyny, której rodzina otwarcie mu groziła. Tamtej nocy dużo pił, próbując wymyślić rozwiązanie.
Kolejny wybuch przemocy
8 stycznia Maria powiedziała mężowi o ciąży córki. António przez dłuższą chwilę milczał, a potem eksplodował gniewem.
Wbiegł na piętro, zerwał kłódkę z drzwi i wyciągnął Marianę z pokoju. Na oczach rodziny pobił ją, krzycząc, że przyniosła wstyd i zhańbiła nazwisko Pereirów.
João i Carlos próbowali go obezwładnić. Ostatecznie Pedro zdołał odciągnąć siostrę i zabrać ją z powrotem do pokoju. Helena płakała i błagała ojca, aby przestał.
Tej nocy António ogłosił, że Mariana urodzi dziecko, a następnie rodzina odda je komuś innemu. Córka miała pozostać w domu i do końca życia pracować, odpokutowując za przyniesioną rodzinie hańbę. Zapowiedział również, że własnoręcznie zabije Ricarda, jeśli ten pojawi się na terenie gospodarstwa.
Mariana usłyszała każde słowo. Zrozumiała, że nie zdoła przekonać ojca, a po porodzie straci dziecko. Uznała, że jedynym wyjściem jest natychmiastowa ucieczka.
10 stycznia przekazała Ricardowi drugi list. Pomógł jej jeden z pracowników gospodarstwa, któremu oddała złotą bransoletę odziedziczoną po babci.
W wiadomości napisała, że ojciec ją zabije i musi zostać stamtąd zabrana.
Ricardo szuka pomocy u przestępców
Po otrzymaniu drugiego listu Ricardo uznał, że nie może dłużej unikać odpowiedzialności. Nie był jednak gotowy, aby samodzielnie stanąć przed Antóniem i poprosić o zgodę na ślub.
Zamiast tego popełnił decyzję, która przesądziła o losie wszystkich zaangażowanych osób. Zwrócił się do ludzi znanych w Goiânii z wykonywania nielegalnych zleceń za pieniądze.
Byli to 34-letni José Almeida oraz 28-letni Miguel Santos. José wielokrotnie trafiał w ręce policji za kradzieże i napaści. Miguel odbył karę dwóch lat więzienia za napad z bronią w ręku.
Ricardo spotkał się z nimi w brudnym i słabo oświetlonym barze. Wyjaśnił, że chce uwolnić młodą kobietę przetrzymywaną przez rodzinę w odległym gospodarstwie. Potrzebował uzbrojonych ludzi, którzy mieli dopilnować, aby nikt im nie przeszkodził.
José i Miguel zażądali 3000 cruzeiros. Ricardo nie dysponował nawet połową tej kwoty. Po długich negocjacjach zgodzili się pomóc pod warunkiem, że później otrzymają całość pieniędzy. Jasno dali do zrozumienia, że brak zapłaty będzie miał poważne konsekwencje.
Plan nocnego wtargnięcia
Ustalono, że wejdą na teren Pereirów nocą 14 stycznia 1976 roku, gdy wszyscy będą już spali. Ricardo znał układ domu i wiedział, gdzie znajduje się pokój Mariany.
Plan wydawał się prosty: mieli niepostrzeżenie dostać się do środka, zabrać dziewczynę i natychmiast odejść. Ricardo przekonywał, że nie będzie potrzebna żadna przemoc.
José i Miguel nie zamierzali jednak iść bez broni. José zabrał rewolwer kalibru 38, a Miguel pistolet kalibru 32, który kilka lat wcześniej miał ukraść policjantowi. Ricardo był nieuzbrojony.
Wieczorem spotkali się w wyznaczonym miejscu około trzech kilometrów od gospodarstwa. Przyjechali starymi, głośnymi samochodami, które ukryli przy polnej drodze. Resztę trasy pokonali pieszo.
Na teren posesji weszli około godziny 23.30, pokonując stare ogrodzenie z drutu kolczastego. Dom znajdował się w odległości około 200 metrów. W salonie nadal paliła się lampa.
Mężczyźni ukryli się za budynkiem gospodarczym i przez niemal 40 minut czekali, aż światło zgaśnie. Potem odczekali kolejne dziesięć minut i zaczęli powoli zbliżać się do domu.
Noc, która zniszczyła rodzinę Pereira
Kiedy znajdowali się około 50 metrów od budynku, zaszczekał stary, brązowy kundel należący do rodziny. Zwykle całymi dniami leżał w cieniu i nikt nie uważał go za skutecznego psa stróżującego. Tym razem jednak natychmiast wyczuł obcych.
Szczekanie obudziło Antónia. Od kilku dni spał niespokojnie. Wstał, wyjął spod łóżka starą, lecz dobrze utrzymaną dwulufową strzelbę kalibru 12 i podszedł do okna.
Początkowo niczego nie zauważył. Po chwili dostrzegł trzy sylwetki zmierzające w stronę domu. Obudził żonę, a następnie zawołał João i Carlosa.
Najstarsi synowie chwycili za broń. Pedro obudził się zdezorientowany, nie rozumiejąc jeszcze, co się dzieje.
António otworzył frontowe drzwi. Kiedy zobaczył trzech mężczyzn biegnących w stronę domu, nie ostrzegł ich ani nie zapytał, kim są. Uniósł strzelbę i oddał strzał.
Część śrutu trafiła Miguela w ramię. Mężczyzna upadł, krzycząc z bólu. José wyciągnął rewolwer i odpowiedział ogniem. Pocisk minął Antónia i uderzył w framugę drzwi.
António schował się za ścianą, przeładował broń, a następnie wystrzelił ponownie. Tym razem trafił Joségo w nogę.
Do salonu wbiegł uzbrojony João i zaczął strzelać przez okno. Carlos wyszedł tylnymi drzwiami, zamierzając obejść napastników.
W ciągu kilku chwil noc zamieniła się w chaos pełen huku wystrzałów, krzyków i dymu prochowego.
Ricardo rzucił się na ziemię. Nie miał broni i nie zamierzał walczyć. Próbował dostać się do bocznej części domu, gdzie znajdował się pokój Mariany.
Ranny Miguel zdołał wstać. Zauważył João w oknie i wystrzelił. Pocisk przebił szybę i trafił najstarszego syna Pereirów w szyję. João upuścił broń i osunął się na podłogę.
Widząc upadającego syna, António wybiegł przed dom i zaczął strzelać. Trafił Joségo w brzuch. Mężczyzna upadł na kolana, ale nadal trzymał rewolwer.
Carlos pojawił się za Miguelem i strzelił mu w plecy. José, choć ciężko ranny, wycelował w Carlosa. Pocisk trafił go w klatkę piersiową. Carlos osunął się na kolana, a następnie upadł.
António zobaczył drugiego rannego syna. Podbiegł do Joségo, przeładowując strzelbę, i z bliskiej odległości oddał śmiertelny strzał.
Następnie podszedł do leżącego Miguela. Kiedy próbował ponownie wystrzelić, broń się zacięła. Miguel, wykorzystując ostatnie siły, podniósł pistolet i trafił Antónia w pierś.
Od wystrzałów obudziły się dzieci. Maria próbowała je uspokoić, ale gdy usłyszała ostatni huk, wybiegła z domu. Zobaczyła leżących męża oraz synów i zaczęła krzyczeć.
Miguel, oszołomiony bólem i utratą krwi, odruchowo nacisnął spust. Pocisk trafił Marię w klatkę piersiową. Kobieta przewróciła się i uderzyła głową o kamień.
Pedro, który dotąd pozostawał sparaliżowany strachem, chwycił strzelbę i wyszedł tylnym oknem. Okrążył dom, zobaczył ciała najbliższych oraz nadal uzbrojonego Miguela. Wycelował i oddał strzał. Napastnik przestał się poruszać.
Śmierć Ricarda
W czasie wymiany ognia Ricardo dotarł do pokoju Mariany. Wybił okno i wszedł do środka. Znalazł dziewczynę ukrytą pod łóżkiem. Była w stanie całkowitej paniki.
Ricardo chwycił ją za ramię i kazał natychmiast uciekać. Mariana słyszała jednak strzały i krzyki. Pytała, co zrobił i co wydarzyło się przed domem.
Mężczyzna próbował wyciągnąć ją przez okno. Dziewczyna stawiała opór i płakała. Wtedy do pokoju wszedł Pedro.
Spojrzał na Ricarda i natychmiast zrozumiał, że to właśnie on sprowadził uzbrojonych napastników. Bez słowa uniósł strzelbę i wystrzelił.
Ricardo został trafiony w szyję. Mariana rzuciła się do niego, próbując zatrzymać krwawienie, ale mężczyzna zmarł w ciągu kilku chwil.
Ostatnie słowa umierających
Pedro odłożył broń i wyszedł przed dom. António nadal żył, choć z trudem oddychał. Z jego ust wypływała krew. Chwycił syna za koszulę i wyszeptał:
– Zakończ to.
João zmarł niemal natychmiast po trafieniu w szyję. Pocisk uszkodził tętnicę szyjną.
Carlos wciąż żył, kiedy Pedro do niego podszedł. Oddychał płytko, a pod jego ciałem zbierała się krew. Spojrzał na brata i poprosił, aby zaopiekował się dziećmi oraz Lurdes. Chwilę później zmarł.
Maria nie przeżyła postrzału i uderzenia głową o kamień.
Poranek 15 stycznia 1976 roku
O świcie gospodarstwo Pereirów przypominało pobojowisko. Na podwórzu oraz w domu leżały ciała, a ślady krwi widniały na ziemi, ścianach i oknach.
Małe dzieci João i Carlosa płakały, nie rozumiejąc, co się wydarzyło. Mariana siedziała na podłodze pokoju, pokryta krwią Ricarda i niezdolna do nawiązania kontaktu. Pedro spoczywał na werandzie, próbując pojąć, jak w ciągu kilku minut rozpadło się całe życie jego rodziny.
Jeden z sąsiadów słyszał nocne strzały, ale w okolicy nie było to zjawisko wyjątkowe. Ludzie polowali albo odstraszali dzikie zwierzęta. Dopiero rano, gdy zauważył ptaki krążące nad gospodarstwem, postanowił sprawdzić, co się stało.
Na widok podwórza niemal zwymiotował. W przeszłości służył w wojsku, ale nigdy wcześniej nie widział podobnej sceny.
Pedro próbował wyjaśnić, że obcy wtargnęli na teren posesji, a rodzina broniła domu. Był jednak w szoku i nie potrafił opowiedzieć wydarzeń w uporządkowany sposób.
Sąsiad wrócił do własnego gospodarstwa i wysłał syna do miasta po policję.
Śledztwo
Funkcjonariusze dotarli na miejsce po blisko dwóch godzinach. Przyjechało dwóch policjantów wojskowych oraz delegat prowadzący dochodzenie.
Zrobiono zdjęcia, zmierzono odległości, zabezpieczono broń i sporządzono szkice miejsca zdarzenia. Ciała przykryto prześcieradłami znalezionymi w domu, a następnie wezwano pojazd, który miał przewieźć zmarłych.
Pedro złożył zeznania. Opowiedział o wtargnięciu napastników, pierwszym strzale ojca i gwałtownej wymianie ognia. Wyjaśnił również, kim był Ricardo i dlaczego znalazł się w pokoju Mariany.
Policja zidentyfikowała Joségo i Miguela na podstawie odcisków palców. Potwierdzono ich wcześniejsze konflikty z prawem. Ustalono także, że Ricardo miał policyjną kartotekę w Minas Gerais.
Śledczy przyjęli, że trzej mężczyźni wtargnęli na posesję z zamiarem zabrania Mariany, natomiast rodzina odpowiedziała w obronie własnej. Nikt z ocalałych nie został zatrzymany ani oskarżony.
Pierwszy pogrzeb
Pogrzeb odbył się dwa dni później w niewielkim wiejskim kościele. Przed ołtarzem ustawiono cztery trumny: Antónia, Marii, João i Carlosa.
Świątynia była wypełniona mieszkańcami regionu. Helena opierała się na ramieniu męża, całkowicie zdruzgotana. Pedro siedział samotnie w kącie. Nie płakał i z nikim nie rozmawiał.
Mariana nie uczestniczyła w ceremonii. Jej stan psychiczny nie pozwalał jej spojrzeć na trumny rodziców i braci.
Teresa, wdowa po João, trzymała za ręce dwoje dzieci. Lurdes, żona Carlosa, pozostawała pod wpływem środków uspokajających i z trudem rozumiała, co się dzieje.
Pięcioro małych dzieci wiedziało jedynie, że ich ojcowie odeszli i już nigdy nie wrócą.
Po pogrzebie rodzina musiała zdecydować o przyszłości gospodarstwa i pozostałego majątku. Nikt nie miał jednak siły, aby zajmować się takimi sprawami.
Helena wróciła z mężem do ich domu. Teresa przeprowadziła się z dziećmi do swoich rodziców. Lurdes pozostała z trojgiem dzieci w wynajmowanym domu w mieście. Pedro wrócił do gospodarstwa, ponieważ ktoś musiał zająć się ziemią i zwierzętami.
CIĄG DALSZY NA NASTĘPNEJ STRONIE
